معرفی جامع سکه های طلا در ایران

بازار سکه همواره یکی از بازار های جذاب برای سرمایه گذاران و اقشار مختلف بوده است، اما به دلیل ریزه کاری ها و نکات ریزو درشت در آن، شناخت کافی از انواع سکه ها قبل از انجام هرگونه معامله امری ضروری است.

کاربرد سکه در ایران

سکه های طلا در ایران اغلب با هدف سرمایه گزاری، کادو و مهریه در ایران خرید و فروش می شود که به دلیل جا نماندن از تورم و ذخیره ارزش پول همواره مورد توجه دارندگان بودجه در مقادیر مختلف قرار گرفته است.

همچنین خرید سکه یکی از بهترین راه های پس انداز پول و جمع آوری سرمایه جهت و به کار گرفتن آن در مقاصد مختلف از قبیل خرید مسکن، اتوموبیل، زمین، سرمایه گزاری در صنعت و یا تجارت است.

نام گزاری سکه های رسمی ضرب شده در ایران

سکه های رسمی ضرب شده در ایران هرکدام وزن و طرح و عیار مشخصی دارند.

به غیر از سکه 1 گرمی بانک مرکزی، سکه های ضرب شده توسط ضرابخانه بانک مرکزی و بانک ملی در ایران، با پسوند های بهار آزادی در 3 نوع تمام، نیم و ربع نام گزاری شده اند.

سکه های بازار ایران در یک نگاه

در جدول پایین مشخصات سکه ها به اختصار آمده که در ادامه به شرح دقیق و کامل تر آنها خواهیم پرداخت:

نام سکه	وزن	عیار	تصویر روی سکه	تصویر پشت سکه	قطر سکه
تمام بهار آزادی تصویر امام	8.133 گرم	900	امام خمینی	حرم امام رضا(ع)	۲۲ mm
تمام بهار آزادی	8.133 گرم	900	طرح نوشته 3 (علی)	حرم امام رضا(ع)	۲۲ mm
نیم بهاری آزادی	4.066 گرم	900	حرم امام رضا(ع)	طرح نوشته 3 (علی)	19 mm
ربع بهار آزادی	2.033 گرم	900	حرم امام رضا(ع)	طرح نوشته 3 (علی)	16 mm
1 گرمی بانک مرکزی	1.01 گرم	900	امام خمینی	طرح نوشته 3 (علی)	13.3 mm

ماهیت سکه ها در ایران

تمام سکه های معرفی شده در جدول بالا ماهیتاً مسکوک طلا، هستند. مسکوک به معنای سکه ی ضرب شده از جنس فلزات گرانبها است.

مطلب مفید : حباب سکه چیست؟

تفاوت سکه 1 گرمی بانک مرکزی و 1 گرمی پارسیان

سکه 1 گرمی بانک مرکزی هم از نظر وزن و عیار و طرح و هم از نظر ماهیت با سکه های پارسیان تفاوت دارد که در جدول زیر به مقایسه بین سکه 1 گرمی بانک مرکزی و 1 گرمی گارسیان خواهیم پرداخت.

نام سکه	ماهیت	وزن	عیار	حباب قیمت	سود فروشنده	اجرت	پلمپ کننده
1 گرمی بانک مرکزی	مسکوک طلا	1.01 گرم	900	دارد	متغییر و بدون فرمول	ندارد	انحصاراً توسط بانک مرکزی
1 گرمی پارسیان	پلاک طلا	1 گرم	750	ندارد	7 درصد	دارد	کارگاه های طلا سازی دارای مجوز

نکته : سکه های پارسیان، کادوئی، یادبودی و… ماهیتاً سکه و مسکوک طلا محسوب نمی شوند در ماهیتاً نوعی پلاک طلا هستند، اما چون شبیه سکه وکیوم و به بازار عرضه می شوند، در اصطلاح محاوره ای مردم به آنها سکه هم می گویند.

نکته : صرافان و سکه فروشان که مجوز پلمپ سکه را دارند، استثناعاً جایز به پلمپ سکه 1 گرمی نیستند و در صورت بریده شدن حاشیه وکیوم سکه 1 گرمی بانک مرکزی از ارزش آن کم می شود و در صورت باز شدن پلمپ، حباب قیمتی آن از بین می رود و تنها با ارزش وزن طلای آن خریداری می شود.

سکه طرح قدیم و جدید

در پایینِ سکه های بهار آزادی یک تاریخ قید شده است که بسته به تاریخ قید شده، باعث می شود عنوان طرح قدیم یا طرح جدید به سکه اطلاق شود.

بطور کلی سکه های سکه های سال ۱۳۸۵ به پایین طرح قدیم و سکه های سال ۱۳۸۶ و ۱۴۰۳ به بالا طرح جدید شناخته می شوند.

به عنوان مثال یک سکه تمام بهار آزادی تصویر امام اگر تاریخ ۱۳۸۶ داشته باشد نام کامل آن می شود :

سکه تمام بهار آزادی تصویر امام طرح جدید که به اختصار امامی۸۶ هم می گویند.

تاریخ های درج شده روی سکه ها

هر کدام از سکه های بهار آزادی موجود در بازار، دارای تاریخ های مختلفی هستند که عبارت اند از :

• سکه تمام بهاری آزادی : ۱۳۵۸ الی ۱۳۷۰
• سکه تمام بهار آزادی تصویر امام : ۱۳۷۰ الی ۱۳۸۶ و ۱۴۰۳ به بالا…
• سکه نیم بهار آزادی : ۱۳۵۸ الی ۱۳۸۶ و ۱۴۰۳ به بالا…
• سکه ربع بهار آزادی : ۱۳۵۸ الی ۱۳۸۶ و ۱۴۰۳ به بالا…

نکته : سکه تمام دارای 3 نوع است که عبارت اند از : بهار(تمام بهار آزادی)، امامی طرح جدید(تمام بهار آزادی تصویر امام با تاریخ قبل 86) و امامی طرح قدیم(تمام بهار آزادی تصویر امام با تاریخ 86 به بعد) است و سکه امامی طرح قدیم با سکه بهار هم قیمت اند.

نکته : سکه های ۱ گرمی بانک مرکزی تاریخ ندارند، بنابراین طرح قدیم و جدید هم ندارند.

نکته : روی تمام سکه های ضرب شده در سال های ۱۳۸۷ الی ۱۴۰۲ تاریخ ۱۳۸۶ درج شده و هیچ سکه ای با تاریخ ۱۳۸۷ الی ۱۴۰۲ وجود خارجی ندارد.

سکه بانکی و غیر بانکی

تمام سکه های معرفی شده در بالا، دارای  نوع بانکی و غیربانکی نیز هستند.

مطلب مفید : سکه غیر بانکی چیست؟

به زبان ساده سکه غیربانکی سکه ای است که توسط کارگاه های غیر مجاز و بصورت غیرقانونی ضرب شده که قیمت پایین تری نسبت به سکه بانکی از همان نوع دارد.